Euronews: მკაცრი ზამთრის პირობებში, ევროკავშირს გაზის 15%-მდე დეფიციტი ემუქრება

ევროპა შესაძლოა ზამთარში ბუნებრივი აირის მოთხოვნის 12%-15%-იან დეფიციტს წააწყდეს, თუ კონტინენტს ძლიერი სიცივე დაატყდება თავს, ნათქვამია ევროკავშირის გაზის გადამცემი სისტემების ოპერატორების მიერ ხუთშაბათს გამოქვეყნებულ ანგარიშში. ინფორმაციას ამის შესახებ Euronews-ი ავრცელებს.

გაფრთხილება იმ ფონზე ვრცელდება, როდესაც ევროკავშირი ზამთრის სეზონს გაზის საცავების მხოლოდ 72%-იანი შევსებით ხვდება. 2025 წლის 1-ლი ოქტომბრის მონაცემებით, ეს მაჩვენებელი გასული წლის ანალოგიურ პერიოდთან შედარებით 11 პროცენტული პუნქტით დაბალია, როდესაც საცავები 83%-ით იყო შევსებული. ანგარიშის ავტორები აღნიშნავენ, რომ გაზის მარაგების შევსების სეზონი წელს „გამოწვევებით სავსე“ აღმოჩნდა.

ევროპის გაზის გადამცემი სისტემების ოპერატორთა ქსელის (ENTSOG) ზამთრის მიწოდების პროგნოზი ორ სცენარს განიხილავს, რომლებიც რუსეთის მილსადენებით გაზის სრულ არარსებობას ეფუძნება. ევროკავშირმა რუსულ გაზზე დამოკიდებულება მნიშვნელოვნად შეამცირა, თუმცა გამონაკლისები კვლავ რჩება ისეთი ქვეყნებისთვის, როგორიცაა უნგრეთი და სლოვაკეთი.

ანგარიშში აღნიშნულია, რომ კონტინენტურ ევროპაში გაზის მიწოდების ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი არხის შეფერხება, ალჟირიდან მილსადენებით იმპორტის სრულ შეწყვეტასთან ერთად, ევროკავშირის ენერგეტიკულ უსაფრთხოებას სერიოზულ საფრთხეს შეუქმნის.

ბრიუსელმა წევრ სახელმწიფოებს მოუწოდა, მაქსიმალურად გაზარდონ გაზის საცავების შევსება ზამთრის დასაწყისში და შეინარჩუნონ მჭიდრო თანამშრომლობა, რათა საჭიროების შემთხვევაში მოთხოვნის შემცირების ტვირთი თანაბრად გადანაწილდეს.

ანგარიში ასევე ხაზს უსვამს ევროპის მზარდ დამოკიდებულებას თხევადი ბუნებრივი აირის (LNG) გლობალურ ბაზარზე. ევროკავშირის უმსხვილესი LNG-მომწოდებელი ამჟამად აშშ არის, რომელმაც რუსეთის მიერ ადრე დაკავებული წილის მნიშვნელოვანი ნაწილი ჩაანაცვლა.

ENTSOG-ის შეფასებით, ზამთრის ჩვეულებრივ პირობებშიც კი LNG-ის მიწოდების შემცირებამ შესაძლოა ევროპაში გაზის საცავების დონე 2027 წლის მარტისთვის მხოლოდ 13%-მდე დაიყვანოს, რაც ენერგოინტენსიურ საწარმოებს წარმოების შემცირებას აიძულებს.

დამატებით რისკად სახელდება ჰორმუზის სრუტეში არსებული სატრანსპორტო შეზღუდვები. ეს სტრატეგიული მარშრუტი გლობალური LNG-ვაჭრობის დაახლოებით 20%-ს აკონტროლებს. ანგარიშის მიხედვით, 28 თებერვალს დაწყებული აშშ-ისა და ისრაელის სამხედრო მოქმედებების შემდეგ ირანის წინააღმდეგ, სრუტეში შექმნილმა პრობლემებმა კატარისა და არაბთა გაერთიანებული საამიროების LNG-ის ექსპორტი მნიშვნელოვნად შეაფერხა.

მიუხედავად იმისა, რომ ევროპის პირდაპირი დამოკიდებულება კატარულ გაზზე შედარებით დაბალია და დაახლოებით 8%-ს შეადგენს, ყველაზე მეტად კი იტალიაა დამოკიდებული, გლობალური მიწოდების შემცირებამ ევროპასა და აზიას შორის LNG-ისთვის კონკურენცია გაამწვავა. შედეგად გაიზარდა ფასების მერყეობა და ევროპის ენერგეტიკული ბაზარი დამატებითი ზეწოლის ქვეშ მოექცა.