გაეროს მისია: აშშ-ის მიერ ირანზე განხორციელებულ ორ დარტყმაში ომის დანაშაულის ნიშნებია, ირანის ხელისუფლებამ კი კაცობრიობის წინააღმდეგ დანაშაული ჩაიდინა

გაეროს ფაქტების დამდგენმა მისიამ ირანთან დაკავშირებით განაცხადა, რომ არსებობს საფუძვლიანი მიზეზები იმისა, რომ თებერვალში ირანში სკოლასა და სპორტულ ობიექტზე განხორციელებული ორი სამხედრო დარტყმის უკან აშშ იდგა და ორივე შემთხვევა ომის დანაშაულს წარმოადგენდა. ინფორმაციას Reuters-ი ავრცელებს.

გაეროს მისიამ ასევე დაადგინა, რომ ირანის ხელისუფლებამ ანტისამთავრობო საპროტესტო აქციების წინააღმდეგ განხორციელებული სისხლიანი დარბევის დროს კაცობრიობის წინააღმდეგ დანაშაული ჩაიდინა.

დასკვნები ასახულია გაეროს ადამიანის უფლებათა საბჭოსთვის მოსამზადებელ ახალ ანგარიშში, რომელიც ჟენევაში ორშაბათს იქნება წარდგენილი. დამოუკიდებელმა საერთაშორისო ფაქტების დამდგენმა მისიამ შეისწავლა როგორც თებერვალში დაწყებული ირანის ომის დროს აშშ-ის მოქმედებები, ისე ირანის ხელისუფლების პასუხი ქვეყნის მასშტაბით საპროტესტო გამოსვლებზე, რომლებიც დეკემბრის ბოლოს დაიწყო.

პენტაგონმა გაეროს ანგარიშის შეფასებისგან თავი შეიკავა. „ჩვენი გამოძიება კვლავ გრძელდება და ამ ეტაპზე გამოსაცხადებელი არაფერი გვაქვს“, - განაცხადა უწყებამ.

თეთრი სახლის წარმომადგენელმა ანა კელიმ ანგარიშის საპასუხოდ განაცხადა, რომ გაეროს ადამიანის უფლებათა საბჭოს „ადამიანის უფლებებისთვის არაფერი გაუკეთებია“. მისი თქმით, მიმდინარე კონფლიქტში ომის დანაშაული მხოლოდ ირანმა ჩაიდინა.

აშშ-ის ოფიციალური პირები მანამდე აცხადებდნენ, რომ სამხედრო ოპერაციები შეიარაღებული კონფლიქტის სამართლის შესაბამისად ხორციელდება, ხოლო ირანი სისტემატური უფლებადარღვევების შესახებ ბრალდებებს მუდმივად უარყოფდა, წერს სააგენტო.

გაეროს ფაქტების დამდგენი მისიები საგამოძიებო და არა სასამართლო ორგანოებია, შესაბამისად, ისინი სისხლის სამართლის საქმეებს არ აღძრავენ. თუმცა, მათი დასკვნები შესაძლოა გამოყენებულ იქნეს ეროვნული სასამართლოების ან საერთაშორისო ტრიბუნალების, მათ შორის სისხლის სამართლის საერთაშორისო სასამართლოს მიერ მიმდინარე გამოძიებებში. ანგარიშის დასკვნებს ქვეყნები ჟენევაში, ადამიანის უფლებათა საბჭოს სხდომაზე, ორშაბათს განიხილავენ.

გაეროს ექსპერტებმა განაცხადეს, რომ არსებობს საფუძვლიანი მიზეზები იმისა, რომ აშშ-ის ძალები პასუხისმგებელნი იყვნენ მინაბში მდებარე შაჯარეჰ ტაიბეს დაწყებით სკოლაზე განხორციელებულ თავდასხმაზე. ირანის ოფიციალური პირების განცხადებით, თავდასხმას 150-ზე მეტი ადამიანი ემსხვერპლა, მათ შორის სკოლის დაახლოებით 120 მოსწავლე.

მისიის დასკვნით, თავდასხმა განურჩეველ თავდასხმას წარმოადგენდა, რომელსაც მშვიდობიანი მოსახლეობის დაღუპვა და სამოქალაქო ინფრასტრუქტურის დაზიანება მოჰყვა და, შესაბამისად, საერთაშორისო სამართლის მიხედვით, ომის დანაშაულის ნიშნებს შეიცავდა.

გაეროს მისიის გამოძიებამ ასევე დაადგინა, რომ ირანის ხელისუფლებამ გასული წლის დეკემბრის ბოლოს დაწყებული საპროტესტო გამოსვლების დროს, მშვიდობიანი მოსახლეობის წინააღმდეგ ფართომასშტაბიანი და სისტემატური თავდასხმა განახორციელა, რაც მოიცავდა უკანონო მკვლელობებს, წამებას, თვითნებურ დაკავებებს, იძულებით გაუჩინარებებსა და გამოხატვის თავისუფლების მკაცრ შეზღუდვას.

უფლებადამცველი ორგანიზაციების განცხადებით, 1979 წლის რევოლუციის შემდეგ, როდესაც შიიტმა სასულიერო პირებმა ძალაუფლება ჩაიგდეს ხელში, ეს ირანში ხელისუფლების მხრიდან საპროტესტო გამოსვლების წინააღმდეგ განხორციელებული ყველაზე მასშტაბური დარბევა იყო. თეირანი კი აცხადებდა, რომ ძალადობის უკან „ტერორისტები და ამბოხებულები“ იდგნენ, რომლებსაც დევნილობაში მყოფი ოპოზიციონერები და უცხოელი მტრები - აშშ და ისრაელი - უჭერდნენ მხარს.

მისიამ განაცხადა, რომ დაღუპულთა საერთო რაოდენობის დამოუკიდებლად გადამოწმება ვერ შეძლო, თუმცა მიიჩნევს, რომ დაღუპულთა და დაშავებულთა რაოდენობა, სავარაუდოდ, მნიშვნელოვნად აღემატება ოფიციალურ მონაცემებს. ირანის ოფიციალური ინფორმაციით, დაღუპულია 3 038 ადამიანი, ხოლო დაშავებულია 25 000.