POLITICO: ფრიდრიხ მერცის პოლიტიკური მომავალი კითხვის ნიშნის ქვეშაა - რა სცენარები განიხილება გერმანიაში

გერმანიის კანცლერს ფრიდრიხ მერცს თანამდებობიდან გადაყენების საფრთხე შესაძლოა უკვე ამ შაბათ-კვირას დაემუქროს - ხელისუფლებაში მოსვლიდან 16 თვის შემდეგ. სტატიას ამ შინაარსით POLITICO ავრცელებს.

გამოცემის ცნობით, მერცი თანამდებობაზე ამბიციური რეფორმების გეგმითა და ევროპაში გერმანიის ლიდერის როლის აღდგენის დაპირებით მოვიდა.

კვირას გერმანიაში მეკლენბურგ-ფორპომერნსა და ბერლინში ორი მნიშვნელოვანი რეგიონული არჩევნები გაიმართება, სადაც მერცის ცენტრისტულ-მემარჯვენე „ქრისტიან-დემოკრატიულ კავშირს“ (CDU) სავარაუდოდ მნიშვნელოვანი მარცხი ელოდება. ამის ფონზე პარტიის მაღალი რანგის წევრები პირად საუბრებში უკვე განიხილავენ, სჭირდება თუ არა გერმანიას ე.წ. Kanzlertausch - კანცლერის შეცვლა, რათა მთავრობის მხარდაჭერის სწრაფი ვარდნა შეჩერდეს.

მერცის პირადი რეიტინგი მიმდინარე კვირას 14%-მდე დაეცა, ხოლო ახალი კვლევის თანახმად, მისი კონსერვატიული ბლოკის, CDU/CSU-ის მხარდაჭერა რეკორდულად დაბალ 18%-მდე შემცირდა.

ამავე გამოკითხვის მიხედვით, ულტრამემარჯვენე „ალტერნატივა გერმანიისთვის“ (AfD) 29%-იანი მხარდაჭერით პირველ ადგილზეა. AfD-მ ასევე პირველი ადგილი დაიკავა საქსონია-ანჰალტის ბოლო რეგიონულ არჩევნებში და აბსოლუტური უმრავლესობის მოპოვებასთან ახლოს მივიდა, მაშინ როდესაც მერცის CDU-ს ამომრჩეველთა მხარდაჭერა ნახევარზე მეტად შეუმცირდა, წერს გამოცემა.

POLITICO-მ გააანალიზა ხუთი შესაძლო სცენარი, თუ როგორ შეიძლება განვითარდეს გერმანიაში შექმნილი პოლიტიკური ვითარება.

1. მერცი პარტიის მხარდაჭერის დაკარგვის შემთხვევაში გადადგება

კანცლერმა კვირას, 17:00 საათზე, პარტიის ხელმძღვანელობის გადამწყვეტი შეხვედრა მოიწვია. შეხვედრა რეგიონული არჩევნების ეგზიტპოლების გამოქვეყნებას, რომელიც 18:00 საათზეა დაგეგმილი, დაემთხვევა.

როგორც იუწყებიან, მერცს სურს, პარტიის წევრებს ჰკითხოს, კვლავ უჭერენ თუ არა მხარს მას და მის რეფორმების გეგმას. უარყოფითი პასუხის შემთხვევაში კი ის პარტიის წევრებს სავარაუდო მემკვიდრის კანდიდატურის დასახელებას მოუწოდებს.

2. მერცს გადადგომას უნდობლობის ვოტუმი აიძულებს

პარტიის შიგნით არსებული ზეწოლა მერცს თანამდებობიდან პირდაპირ ვერ აიძულებს გადადგომას. ისტორიული მიზეზებიდან გამომდინარე, გერმანიის კონსტიტუცია მოქმედ კანცლერებს საკმაოდ მყარ პოზიციას ანიჭებს.

ამიტომ მისი იძულებით გადაყენების ერთადერთი გზა პარლამენტში უნდობლობის გამოცხადება იქნებოდა. თუმცა გერმანიის კონსტიტუციის თანახმად, ეს ე.წ. კონსტრუქციული უნდობლობის ვოტუმი უნდა იყოს — ანუ მერცის წინააღმდეგ ხმის მიცემის პარალელურად, პარლამენტმა ახალი კანცლერის კანდიდატსაც უნდა დაუჭიროს მხარი.

3. მერცი ნდობის გამოცხადების კენჭისყრას მოითხოვს

მერცს ასევე შეუძლია თავად მოითხოვოს ნდობის გამოცხადების შესახებ კენჭისყრა, რათა აჩვენოს, რომ კოალიციაში კვლავ საკმარისი მხარდაჭერა აქვს, ან, საპირისპირო შედეგის შემთხვევაში, ვადამდელი არჩევნების ჩატარების გზა გახსნას.

მსგავსი სცენარი გერმანიაში უკვე მომხდარა - უკანასკნელად 2024 წლის დეკემბერში, როდესაც ნდობის გამოცხადების საკითხი ოლაფ შოლცმა დააყენა.

თუ მერცი კენჭისყრას წააგებს, პრეზიდენტ ფრანკ-ვალტერ შტაინმაიერს შეუძლია 21 დღის განმავლობაში ბუნდესტაგი დაითხოვოს, თუმცა ამისთვის მერცმა მას შესაბამისი წინადადებით უნდა მიმართოს.

4. მერცის წინააღმდეგ AfD-ის მხარდაჭერა

თეორიულად, მერცის შემცვლელს პარლამენტში საჭირო უმრავლესობის მოპოვება შეეძლება AfD-ის არაპირდაპირი მხარდაჭერით და უმცირესობის მთავრობის შექმნით, ან შესაძლოა მემარჯვენე რადიკალურ პარტიასთან კოალიციის შექმნითაც.

CDU/CSU-სა და AfD-ს პარლამენტში კომფორტული უმრავლესობა ექნებოდათ, თუმცა ეს გერმანიის პოლიტიკაში ულტრამემარჯვენე ძალებისგან დისტანცირების ე.წ. „ცეცხლოვანი კედლის“ - Brandmauer-ის - დარღვევას ნიშნავდა.

პარტიის ხელმძღვანელობის ბევრი წევრისთვის ეს იდეა მიუღებელია. თავად მერცმაც გამორიცხა ხელისუფლებაში დარჩენა ულტრამემარჯვენე ძალების მხარდაჭერით.

5. მერცი ხელისუფლების შენარჩუნებისთვის იბრძოლებს

საქსონია-ანჰალტის არჩევნების შემდეგ შექმნილი ვითარებისგან განსხვავებით, როდესაც კანცლერი იმედგაცრუებული ჩანდა და ბუნდესტაგში ნაკლებად დამაჯერებელი გამოსვლა ჰქონდა, ახლა ის, როგორც ჩანს, საკუთარი პოლიტიკური ლიდერობისთვის ბრძოლას აპირებს.

მერცის პოზიცია ოთხშაბათს ცენტრისტულ-მემარჯვენე ორიენტაციის რვა ფედერალური მიწის პრემიერის მიერ გამოქვეყნებულმა წერილმა გაამყარა. მათ შორის იყვნენ ჰენდრიკ ვიუსტი და ბორის რაინი, თუმცა არა მარკუს ზოდერი.

წერილში ნათქვამია, რომ „გერმანიას საიმედოობა და მოქმედება სჭირდება“ და არა „პერსონალზე დისკუსიები“. წერილში ასევე საუბარია მომავალ წელს საფრანგეთში, იტალიაში, პოლონეთში, ესპანეთსა და საბერძნეთში დაგეგმილ არჩევნებზე და აღნიშნულია, რომ ევროპას ახლა „სტაბილური და ძლიერი გერმანია“ სჭირდება.

თუმცა ეს წერილი მერცისადმი უპირობო მხარდაჭერის გამოხატულებად ვერ ჩაითვლება. მასში კანცლერის სახელი საერთოდ არ არის ნახსენები. შესაძლოა, წერილის მიზანი კვირას დაგეგმილი მნიშვნელოვანი არჩევნების წინ პარტიაში მიმდინარე შიდა დებატების შეჩერებაც იყოს.

ამასთან, წერილი შეიძლება მიუთითებდეს, რომ პარტიის მაღალი რანგის წევრებს ამ ეტაპზე მერცის გადაყენების საკმარისი სურვილი არ აქვთ. ამის ნაცვლად, პარტიამ შესაძლოა ძალების გაერთიანება და მხარდაჭერის აღდგენა სცადოს, მათ შორის SPD-ისთვის უფრო აქტიური სოციალური რეფორმების გატარების მოთხოვნით.